Bescherming

Marieke Wilens op LinkedIn - mei 2026

Om als volwassene basisveiligheid te kunnen ervaren in jezelf, heb je als kind bescherming nodig die is afgestemd op je leeftijd en temperament.  

Zowel bij te véél als bij te weinig bescherming kun je de wereld als zó onveilig gaan ervaren dat het je beperkt.

Als je te veel en vanuit angst wordt gewaarschuwd voor gevaar zou je ‘imprint’ kunnen worden dat je doorlopend let op signalen van naderend onheil. Deze overmatige waakzaamheid gaat ten koste van spel, ontdekken, avonturen beleven, leren incasseren, oplossen en herpakken. Bij een beschermende opvoeding leer je als kind niet bij machte te zijn om jezelf te redden in een lastige situatie en daar anderen voor nodig te hebben (resulterend in patronen van afhankelijkheid en vermijding).  

Bij te weinig bescherming (en begrenzing) wordt de kans vergroot dat je wordt blootgesteld aan schadelijke en gevaarlijke situaties, waaronder allerlei vormen van trauma. Naast de schadelijkheid en risico’s van deze ervaringen op zich, vormt zich dan (bij herhaling, en zeker wanneer de dreiging van de ouder(s) zelf uitgaat) een gegeneraliseerd wantrouwen in andere mensen, ten koste van het vermogen verbinding aan te gaan.  

In een Pesso therapie kan specifiek gewerkt worden rondom bescherming. In de eerste ‘oefengroep’ fase werken we niet direct met jeugdervaringen, maar met recente situaties in je volwassen leven waarin je je bedreigd hebt gevoeld (bijv. door een verbaal agressieve mede-weggebruiker).

Dit zou er zo uit kunnen zien:

Na een korte schets van de situatie vraag je als hoofdpersoon iemand uit de groep die de rol op zich neemt van de persoon wiens gedrag angst bij je opriep. Deze rolfiguur wordt ‘gesculpt’ in een stilstaand beeld tot het punt dat je weer in contact kan komen met de emotionele beleving van die situatie. Direct daarna kies je twee personen in de rol van ‘beschermer’, die een fysieke muur vormen tussen de negatieve figuur en jou. Je geeft instructies om de vorm van bescherming precies passend te maken; de kijkrichting, de lichaamshouding en welke boodschap ze uitspreken richting de rolfiguur en/of richting jou. Zodra het ‘klopt’ is dit te zien en te voelen in je lichaam. Dan komt er een opluchting, een ontspanning, een lijflijke ervaring van veilig zijn.  

In de vervolgfase van Pesso therapie kan in structures dieper worden ingegaan op welke vormende ervaringen jij hebt rondom bescherming. Naast het doorvoelen van emoties over hoe het werkelijk was, bouw je een levendig interactief beeld met ideaalfiguren. Symbolische ouders, of andere volwassenen van wie je bescherming behoefde, die in ‘role play’ kunnen laten ervaren hoe het was geweest als er goed afgestemd was op wat je nodig had gehad om veiligheid te ervaren.

Dit is ondersteunend bij verwerking en het doorbreken van coping-patronen. Via de ervaring van passende bescherming en het internaliseren daarvan, vergroot je vaardigheden en vertrouwen om jezelf adequaat te kunnen beschermen, en waar nodig hulp te kunnen krijgen.